Since the 16th of September and after the murder of Zhina (Mahsa) Amini, a wide wave of protests has swept over Iran. A movement known as “Women, Life, Freedom” and many consider it a revolution on the threshold of the 44th anniversary of the 1979 revolution.
The protests that started in the city of Saqqez, the hometown of Zhina, and covered all the cities of Kurdistan, Iran, and spread to all other cities of Iran, continue despite the repression, violence, widespread arrests, killings, executions, and severe suffocation.
In these protests, more than 480 people have been killed, nearly 19,000 people have been arrested, of which more than 40 people are facing the risk of execution, and two protesters have been executed so far.
The main demand of the demonstrators is the downfall of the Islamic regime of Iran, that’s why many call it a revolution, the Zhina revolution, the women’s revolution of freedom, or the women’s revolution.


This protest movement is the longest and widest protest movement in the 43-year life of the Islamic regime of Iran.
During these 100 days, street protests, strikes, evening gatherings, slogan writing, roadblocks, burning regime symbols, symbolic movements in public places, civil disobedience including the unveiling of the hijab have been examples of protests.

پانۆرامای ١٠٠رۆژ سەرهەڵدانی ژن، ژیان، ئازادی

ئەو خۆپیشاندانەی لە ١٦ی ئەیلولەوە ئێران و رۆژ‌هەڵاتی کوردستانی گرتووەتەوە پاش تێپەڕبوونی ١٠٠ رۆژ هێشتا بەردەوامە و بە گەورەترین و درێژخایەنترین ناڕەزایەتی تەمەنی رژێمی کۆماری ئیسلامی دادەنرێت.

سەرباری هەموو هەڕەشە، هێرش، گرتن، ئەشکەنجە، لەسێدارەدان و کوشتن بە بێ راوەستان خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەکان لەسەرتاسەری جوگرافیای ئێران و رۆژهەڵاتی کوردستان بەردەوامن و ئەوانەی لە سەر شەقامن، بە کەمتر لە روخاندنی دەسەڵات رازی نین.

چەخماخەی ناڕەزایەتیەكان

ژینا ئەمینی کچە کوردی خەڵکی شاری سەقز کە بە سەردان لە تاران بوو، رۆژی ١٣ی ئەیلول بە پاساوی ئەوەی حیجاب و سەرپۆشەکەی بەپێی پێوەرەکانی رژێم نییە لەلایەن گەشتی ئیڕشاد یان پۆلیسی ئاکارییەوە لە تاران دەستگیرکرابوو، بە هۆی ئەشکەنجەوە کەوتبووە دۆخی کۆما و بێهوشییەوە.

ڕۆژی ١٦ی ئەیلولدا پاش سێ ڕۆژ مانەوە لە نەخۆشخانەی كیسرای تاران، ژینا گیانی لەدەستدا، لەگەڵ بڵاوبوونەوەی هەواڵی گیانلەدەستدانەكەی هەمان ڕۆژ لە تاران و لە بەردەم نەخۆشخانەكەدا بەشێك لە ژنان و گەنجان بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین كۆبوونەوە، ئەوەش بووە سەرەتای دەستپێكردنی ئەو خۆپیشاندانانەی هەموو ئێرانیان گرتەوە.

لە ئایچییەوە بۆ هەموو جیهان: ژن، ژیان، ئازادی

ڕۆژی دواتر لە گۆڕستانی ئایچی سەقز تەرمی ژینا بە خاكسپێردرا، بەشێك لە ژنان وەك ناڕەزایەتیی سەرپۆشەكانیان لابرد و دروشمی “ژن، ژیان، ئازادی”یان وتەوە، ئیتر لەوێوە ئەو دروشمە بووە ناسنامەی خۆپیشاندانەكان. وەک لە سەر کێلی گۆڕەکەشی نوسرابوو، ژیناش بووە هێما و رەمزی خۆپیشاندانەکان.

هەر ئەو رۆژە لە بەشێكی زۆری شارەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان و بەشێك لە زانكۆكانی ئێران خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیی بەڕێوەچوو.

لە ڕۆژی ١٩ی ئەیلولەوە خۆپیشاندانەكان بەرفراوانتربوون و تووندوتیژی هێزە ئەمنییەكانیش بەرامبەر بە خۆپیشاندەران ڕووی لە هەڵكشان كرد، لە ڕۆژی ٢٠ی ئەیلولیشەوە بەشێوەی سەرتاسەریی ئینتەرنێت لە ئێران پچڕا.

كۆنتڕۆڵكردنی زۆرینه‌ی شاری شنۆ له‌لایه‌ن خه‌ڵكه‌وه‌

رۆژی 20ی ئه‌یلول به‌ شێوه‌ی سه‌رتاسه‌ری ئینته‌رنێت له‌ ئێران پچڕا و رۆژی 21ی مانگش به‌شێكی به‌رچاوی شاری شنۆی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان كه‌وته‌ ده‌ست خۆپیشانده‌ران.

بۆردوومانی بارەگاكانی حزبەكانی ڕۆژهەڵات

بە تۆمەتی هاندان بۆ خۆپیشاندانەكان، سوپای پاسداران دوای چەند ڕۆژێك لە تۆپبارانی ناوچە سنوورییەكانی هەرێمی كوردستان، لە ڕۆژی ٢٨ی ئەیلولدا بنكە و بارەگای بەشێك لە حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان یلە سنووری پارێزگاكانی هەولێر و سلێمانی بۆردوومان كرد، كە بە هۆیانەوە ١٧ كەس گیانیان لەدەستدا و نزیكەی ٦٠ كەسیش برینداربوون.

هەینیی خوێناویی زاهیدان

ڕۆژی هەینی ٣٠ ئەیلول، كە بە هەینیی ڕەش یان هەینی خوێناویی ناسرا لە درێژەی ناڕەزاییەتیەكانی ئێران و ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە شاری زاهیدان پێكدادان لە نێوان هاوڵاتیانی و هێزە سەركوتكارەكان دەوڵەتی ئێران هاتە ئاراوە، بەپێی ئامارێكی كەمپەینی چالاكوانانی بەلوچ، لە ئەنجامی ئەو ئاڵۆزییانە ٩٦ هاوڵاتی گیانیان لەدەستداوە، كە لەو ژمارەیە ١٢ كەسیان منداڵی تەمەن ژێر ١٨ ساڵن.

خۆپیشاندانەكانی زاهیدان دوای ئەوە دەستیپێكرد، كە عەبدولغەفار نەقشبەندی، مامۆستای ئایینی كاتی ڕەسك لە پارێزگای سیستان و بەلوچستان، لە ڕاگەیەندراوێكدا ڕایگەیاند، لە لایەن فەرماندەیەكی پۆلیسەوە دەستدرێژی كراوەتە سەر كچێكی تەمەن ١٥ ساڵ بەلووچ.

مانگرتن لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان

ڕۆژی یەكی تشرینی یەكەم لەسەر بانگەوازیی چالاكوانان و حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان مانگرتنی سەرتاسەریی لە دژی هێرشەكانی سوپای پاسداران و كوشتاری خۆپیشاندەران لە ڕۆژهەڵات بەڕێوەچوو.

هەمان ڕۆژ لە دەیان شار لە سەرتاسەری جیهان خۆپیشاندان بۆ پاڵپشتی لە خۆپیشاندەرانی ناوخۆی ئێران ئەنجامدران.

ڕۆژی ٢ی تشرینی یەكەم هێزە ئەمنییەكان لە تاران هێرشیان كردە سەر زانكۆی پیشەسازیی شەریف و بۆ ماوەیەكی زۆر بەشێكی زۆری خوێندكارانیان گەمارۆدا و دەیان خوێندكاریان دەستگیركرد.

لە ڕۆژی ٣ی تشرینی یەكەمەوە هاوكات لەگەڵ بەردەوامیی خۆپیشاندان لە شارە جیاجیاكان، خوێندكارانی خوێندنگەكانی كچانیش هاتنە ڕیزی خۆپیشاندەرانەوە و لە چەندین خوێندنگە وێڕای لابردنی سەرپۆشەكانیان، بە ڕێپێوان و وتنەوەی دروشم ناڕەزایەتییان دەربڕی.

رۆژی ٨ی تشرینی یەكەم جارێكی تر مانگرتن بەڕێوەچوو، ئەمجارەیان بەشێك لە دوكانداران و كاسبكارانی تارانیش بەشداربوون لە مانگرتنەكەدا و بەوەش خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەكان بەرفراوانتر بوون.

شەممەی خوێناویی سنە

ڕۆژی ٨ی تشرینی یەكەم، شاری سنە لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان كە لەسەرەتای خۆپیشاندانەكانەوە پێشەنگ و مەكۆی ناڕەزایەتییەكان بوو، ڕۆژێكی خوێناویی بەڕێكرد، لانیكەم چوار خۆپیشاندەر لەو شارە گیانیان لەدەستدا و دەیانی تر برینداربوون، بەڵام ئەو تووندوتیژییە نەیتوانی ناڕەزایەتییەكان لەو شارە كپ بكاتەوە، بەڵكو خۆڕاگریی گەنجان و ژنانی ئەو شارە هاوسۆزی و پشتیوانی شارەكانی تری ئێران و ڕۆژهەڵاتی كوردستانی بەدوای خۆیدا هێنا و بووە هۆی بەرفراوانتربوونی خۆپیشاندانەكان.

ژینای ئەردەبێل

ڕۆژی ١٢ی تشرینی یەكەم، دوابەدوای خۆپیشاندانی كچانی خوێندنگەی شاهیدی ئەرەبێل، هێزە ئەمنییەكان هێرشیان كردە سەر ئەو خوێندنگەیە و حەوت كچە خوێندكار برینداربوون، بە وتەی سەرچاوە خۆجێییەكان كچێك بە ناوی “ئەسرا پەناهی” بە هۆی ئەشكەنجەوە گیانی لەدەستدا، ئەوەش ناڕەزایەتیەكانی لەو شارە بەرفراوانتر كرد.

هاوشێوەی دۆسیەی ژینا ئەمینی بەرپرسانی حكومەت هەوڵیاندا بە چیرۆكی جیاجیا نكۆڵی لەوە بكەن كە ئەو كچە خوێندكارە بە هۆی لێدانی پۆلیسەوە گیانی لەدەستداوە، بەشێكیان باس لە نەخۆشی دڵ دەكەن و هەندێكیشیان ڕایانگەیاند، كە ئەو كچە خۆی كۆتایی بە ژیانی هێناوە، بەڵام ئەمانەش نەبوونە ڕێگر لەبەردەم بەردەوامبوونی خۆپیشاندانەكان لەو شارە.

ئاگركەوتنەوە لە زیندانی ئەوین

شەوی ١٥ی تشرینی یەكەم، ئاگرێكی گەورە لە زیندانی ئەوینی تاران كەوتەوە، بەپێی وتەی بەرپرسانی حكومەتی ئێران، ئاگركەوتنەوەكە لە ئەنجامی پێكدادانی نێوان زیندانیەكان ڕوویداوە و بە هۆیەوە هەشت زیندانیی كوژران و نزیكەی ٦٠ زیندانیش برینداربوون، به‌ڵام چاكوانان باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن ڕووداوه‌كه‌ دوای جێگیركردنی هێزێكی تایبه‌ت له‌ زیندانه‌كه‌ ڕوویداوه‌.

رۆژی 21ی تشرینی یه‌كه‌م جارێكی تر دوای نوێژی هەینی لە شاری زاهیدان سەدان كەس ڕویان له‌ شه‌قامه‌كان كرد و ڕێپێوانیان كرد و دژی دەسەڵات دروشمیان وتەوە و حكومەت بەمەبەستی بڵاوەپێكردنیان ڕووبەڕووی خۆپیشاندەران بوونەوە و بە پێی سەرچاوە فەرمییەكان لانیكەم ٥٧ كەس لەو شارە دەستگیركران.

گردبوونەوەی بەرلین

رۆژی شەممە ٢٢ی تشرینی یەکەم نزیکەی ١٠٠ هەزار کەس لە بەرلین کۆبوونەوە و پشتیوانیان بۆ خۆپیشاندەران دەربڕی و بە یەک دەنگ سیاسەتە سەرکوتکارییەکانی رژێمی تارانیان شەرمەزارکرد.

چلەی شکۆمەندانەی ژینا

ڕۆژی 26ی تشرینی یه‌كه‌م، كه‌ هاوكات بوو له‌گه‌ڵ چله‌ی ماته‌مینی “ژینا ئه‌مینی”، له‌گه‌ڵ بڵاوه‌پێكردنی هێزێكی زۆر له‌ زێدی ئه‌و كچه‌ كورده‌ و شاره‌كانی تری ڕۆژهه‌ڵات و ئێران، مه‌راسیمی چله‌كه‌ی بەشداری دەیان هەزار كەس لە گۆڕستانی ئایچی شاری سەقز بەڕێوەچوو و جارێكی تر بازنەی ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانه‌كان فراوانتر بوون، به‌پێی ئاماره‌كانیش له‌و ڕۆژه‌دا لانیكه‌م شه‌ش هاوڵاتی كورد له‌ ڕۆژهه‌ڵات له‌ ئه‌نجامی ته‌قه‌ی هێزه‌ سه‌ركوتكاره‌كان گیانیان به‌ختكرد. 

ڕۆژی 27ی تشرینی یه‌كه‌م دوای مەراسیمی چلەی كوژرانی ژیناخۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەكان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران پێینایه‌ قۆناغێكی نوێوە و ناوچەی زیاتر تێكەڵ بە خۆپیشاندانەكان بوون، له‌ شاری مهاباد دوای به‌خاكسپاردنی تەرمی سمكۆ مه‌ولودی یه‌كێك له‌ گیانبه‌ختكردوانی ڕۆژی چله‌ی ماته‌مینی ژینا، خۆپیشاندانی به‌رفراوان به‌ڕێوه‌چوو، به‌ڵام له‌ ئه‌نجامی ته‌قه‌ی هێزه‌كانی سه‌ر به‌ ڕژێمی ئێران بە گولـلەی جەنگی، شەش هاوڵاتی تر گیانیان له‌ده‌ستدا و بەدەیان كەسیش بریندار بوون، هه‌مان ڕۆژ له‌ شاری بانه‌ش دوو هاوڵاتی له‌ ئه‌نجامی ته‌قه‌ی هێزه‌كانی سه‌ر به‌ ده‌سه‌ڵات گیانیان به‌خت كرد.

رۆژی 4ی تشرینی دووه‌م ڕژێمی ئێران بە بۆنەی ڕۆژی قوتابییەوە، هەوڵیدا خۆپیشاندانی لایەنگرانی ڕێكبخات، بەڵام بە هۆی كەمی بەشداری لەو خۆپیشاندانە حكومیە، میدیای فەرمی دەسەڵات بە ناچار پەنای بۆ بڵاوكردنەوەی خۆپیشاندانەكانی ساڵانی ڕابردوو برد، ئەمەش لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا بووە مایەی گاڵتەپێكردن و توانجی بەكاربەران.

ڕۆژی 11ی تشرینی دووه‌م له‌ چله‌ی هه‌ینی خۆێناوی شاری زاهیدان، كه‌ له‌ ئه‌نجامیدا زیاتر له‌ 90 كه‌س كوژرابوون، هه‌زاران كه‌س له‌ شاره‌ جیاجیاكانی پارێزگای سیستان و به‌لوچستان خۆپیشاندان و گردبوونه‌ه‌ی به‌فراونیان ئه‌نجامدا و جارێكی تر خۆپیشانده‌ران له‌ لایه‌ن هێزه‌كانی ده‌وڵه‌ت ڕوبه‌ڕووی توندوتیژی و ته‌قه‌كرد بوونه‌وه‌.

ڕۆژی 14ی تشرینی دووه‌م جارێكی تر سوپای پاسداران بنكه‌ و باره‌گاكانی حزبه‌كانی ڕۆژهه‌ڵات له‌ هه‌رێمی كوردستان كرده‌ ئامانج و له‌ ئه‌نجامی ئه‌و هێرشانه‌ش دوو كه‌س گیانیان له‌ده‌ستدا.

کوشتارلە یادی سێ ساڵەی کوشتارەکەی ٢٠١٩

ڕۆژانی 15، 16 و 17ی تشرینی دووه‌م بۆ یادكردنه‌وه‌ی قوربانیانی خۆپیشاندانه‌كانی ساڵی 2019 لە زۆربەی شارەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان و ئێران مانگرتن و ناڕەزایەتی سەرتاسەری به‌ڕێوه‌چوو.

ڕۆژی 19ی تشرینی یه‌كه‌م جارێکیتر لە شاری دیوانده‌ڕه‌ له‌ ڕۆژهەڵاتی کوردستان، هێزەكانی سه‌ر به‌ ده‌سه‌ڵات تەقەی زۆریان لە خۆپیشاندەران کرد و بەپێی سەرچاوەكانی ڕۆژهه‌ڵات، لانیکەم پێنج خۆپیشاندەر گیانیان لەدەستداوە و دەیانی دیکەش برینداربوون، هه‌مان ڕۆژ جارێكی دیکە عه‌لی خامنه‌یی، ڕێبه‌ری باڵای كۆماری ئیسلامی، سوكایه‌تی به‌ خۆپیشانده‌رانی وڵاته‌كه‌ی كرد و وتی: ئه‌وان زۆر ئاست نزمتر له‌وه‌ن، كه‌ بتوانن زیان به‌ سیستمی كۆماری ئیسلامی بگه‌یه‌نن.

20ی تشرینی دووه‌م سوپای پاسداران ڕایگه‌یاند، به‌ ناردنی یه‌كه‌كانی هێزی زه‌مینی بۆ ناوچه‌ كوردنشینه‌كانی ڕۆژئاوای ئێران، (كه‌ مه‌به‌ست لێی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستانه‌) هێزه‌كانی له‌و ناوچه‌یه‌ به‌هێز كردوه‌.

لەئەنجامی توندوتیژی زۆری هێزەکانی دەوڵەت لە شارەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان زیاتر لە ٥٠ کەس لە ماوەی نزیکەی هەفتەیەکدا گیانیان بەخت کرد، کە زۆرینەیان لە شارەکانی مهاباد، بۆکان، جوانڕۆ، پیرانشار، سەقز و کامیاران بوون.

24ی تشرینی دووه‌م لە چوارچێوەی بانگەوازی حزبەكانی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەپێناو سەركۆنەكردنی توندوتیژی و سەركوتی خۆپیشاندەران لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان و بۆ دەربڕینی پشتیوانی لە خۆپیشاندەرانی كورد مانگرتنی سەرتاسەری بەڕێوەچوو. 

هه‌مان ڕۆژ كۆبوونەوەی بەپەلەی ئەنجوومەنی مافی مرۆڤی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ لێكۆڵینەوە لەبارەی سەرهەڵدان و ناڕەزاییەتیەكانی ئێران و ڕۆژهەڵاتی كوردستان به‌ڕێوه‌چوو و تێیدا بڕیار درا لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ له‌باره‌ی سه‌ركوت و كوشتاری خۆپیشانده‌ران ئه‌نجام بدات، بەڵام دەوڵەتی ئێران ئه‌و بڕیاره‌ی به‌سیاسی ناوبرد و ڕایگەیاند ئاماده‌ نییه‌ هاوكاری لیژنه‌ی لێكۆڵینه‌وه‌ بكات.

شه‌وی 30ی تشرینی دووم لە بەشێك له‌ شاره‌كانی ئێران و ڕۆژهەڵاتی كوردستان، هاوڵاتیان بە شایی و هەڵپەڕكێ خۆشحاڵی خۆیان بۆ دۆڕاندی هەڵبژاردەی ئێران لە مۆندیال دەربڕی، بەوپێیەی پێیان وایە هەڵبژاردەكە نوێنەرایەتی دەسەڵاتی دەكرد، نەك خەڵك.

یەکەم پاشەکشێی رژێم.. هەڵوەشاندنەوەی گەشتی ئیڕشاد

Des gens manifestent dans le centre de Téhéran, en Iran, le 19 septembre 2022, en réaction a la mort de Mahsa Amini 3 jours plus tôt.

ڕۆژی 4ی كانوونی یه‌كه‌م داواكاری گشتی كۆماری ئیسلامی ڕایگه‌یاند، پولیسی ئه‌خلاقی (گه‌شتی ئیرشاد) هه‌ڵوه‌شێندراوه‌ته‌وه‌، به‌ڵام وه‌زاره‌تی ناوخۆ كه‌ ڕاسته‌وخۆ لایه‌نی په‌یوه‌ندیداره‌ ئه‌و بابه‌ته‌ی پشتڕاست نەکردووەتەوە.

لە ڕۆژی ٥ی كانوونی یه‌كه‌مەوە‌ تا 7ی كانوونی یه‌كه‌م ، لەسەر بانگەوازی چالاكوانانی مەدەنی جارێكی تر لە ئێران و ڕۆژهەڵات بۆ ماوەی سێ ڕۆژ مانگرتنی گشتی وەك پاڵپشتیەك بۆ سەرهەڵدانی ژن، ژیان ئازادی، به‌رێوه‌چوو.

ڕۆژی 7ی كانوونی یه‌كه‌م، خوشكی عه‌لی خامنه‌ی ئیدانه‌ی سه‌ركوتی خۆپیشانده‌رانی كرد و داوای له‌ هێزه‌كانی سوپای پاسداران كرد چه‌كه‌كانیان دابنێن.

چاوترسێنکردن بە سێدارە

ڕۆژی 8ی كانوونی یه‌كه‌م، یه‌كه‌م خۆپیشانده‌ر به‌ناوی موحسین شكاری تومه‌تی لێدانی چه‌قۆ له‌ پۆلیسێك و هه‌روه‌ها داخستنی شه‌قامێك له‌سێداره‌ درا.

ڕۆژی 12ی كانوونی یه‌كه‌م، دووم خۆپیشانده‌ر به‌ناوی مه‌جید ڕه‌زا ڕه‌هنه‌وه‌ردیش به‌ تۆمه‌تی كوشتنی دوو ئه‌ندامی هێزه‌كانی به‌سیج له‌سێداره‌ درا.

ڕۆژی 14ی كانوونی یه‌كه‌م به‌هۆی ئه‌و توندوتیژیانه‌ی هێزه‌كانی ئێران به‌رامبه‌ر به‌ ژنان و منداڵان و خۆپیشانده‌ران ئه‌نجامیان داوه‌، به‌ زۆرینه‌ی ده‌نگ ئێران له‌ كۆمسیۆنی پێگه‌ی ژن له‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان كرایه‌ ده‌ره‌وه‌.

ڕۆژانی 19، 20و 21ی كانوونی یه‌كه‌م لەسەر بانگەواز چالاکوانان و بەشێک لە لایەنە سیاسییەکان جارێكی تر مانگرتن و ناڕەزایەتی سەرتاسەری لە رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران به‌ڕێوه‌چوو .

یەڵدا.. لە چاوەڕوانی هەڵاتنی خۆری ئازادیدا

ڕۆژی 21ی كانوونی یه‌كه‌م كه‌ هاوكات بوو له‌گه‌ڵ شه‌وی یه‌ڵدا، درێژترین شەوی ساڵ، مه‌زارگه‌ی گیانبه‌ختكردووانی سه‌رهه‌ڵدانی ژن، ژیان، ئازادی گۆڵباران كران و خوانی یه‌ڵدا له‌سه‌ریان ڕازێنرایه‌وه‌ و كرانه‌ مه‌كۆی ده‌ربڕینی ناڕه‌زایه‌تی دژی رژێم و پەیامی ئەوەدرا کە چاوەڕوانی هەڵاتنی خۆری ئازادیو کۆتاییهاتنن بە شەوەزەنگی ستەم و بێداد.

لەسەرەتای خۆپیشاندانەکانەوە تا ئێستا وەک رێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران بڵاوی کردووەتەوە ٤٦٩ کەس لە خۆپیشاندەران کوژران، کە نیوەی لە دوو نەتەوەی کورد و بەلوچن، بەڵام بە پێی ئامارەکانی کۆمەڵەی چالاکوانانی مافی مرۆڤ لە ئێران (هرانا) ژمارەی کوژراوەکان زیاتر لە ٤٨٠ کەسە.

هەر بە گوێرەی ئامارەکانی بەرگریکارانی مافی مرۆڤلە ئێران لە خۆپیشاندانەکاندا زیاتر لە ١٨ هەزار و ٥٠٠ کەس دەستگیرکراون، کە نزیکەی ٤٠ کەسیان سزای لەسێدارەدانیان بەسەردا سەپێندراوە و بە پێی راپۆرێکی رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتیش مەترسی جێبەجێکردنی سزای لەسێدارەدانی ٢٦ کەسیان لە ئارادەیە. کە شەش کەسیان بە هۆی رووداوەکانی شاری شنۆوە ئەو سزایەیان بەسەردا سەپێندراوە.

سەرباری توندوتیژی، گرتن، ئەشکەنجە، سەپاندنی سزای قورس و بەتایبەتیش سزای لەسێدارەدان بەسەر خۆپیشاندەران، هێشتا سەرهەڵدانی ژن ژیان ئازادی بەردەوامە و هاوڵاتیان و چالاکوانان لە رۆژهەڵآتی کوردستان و ئێران هەموو دەرفەتێک دەقۆزنەوە بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی و بۆ ئەو مەبەستەش چالاکی جیاجیا ئەنجام دەدەن.

خۆپیشاندانەکان کە بە درێژەیخایەنترین و بەربڵاوترین خۆپیشاندانی تەمەنی ٤٣ ساڵەی کۆماری ئیسلامی دادەنرێن و ئەمساڵ لە کاتێکدا بەرەو یادی ٤٤ەمین ساڵەی سەرکەوتنی شۆڕشی ١٩٧٩ دەچێت، کە رووبەڕووی شۆرشێکی بەرفراوانی مەدەنییە بە پێشەنگایەتی و بەشداری کارای ژنان.

ئەوەی بە دروشمەکانی خۆپیشاندەرانەوە دەبینرێت، ئەوەیە کە یەک داواکارییانهەیە، رووخاندن و کۆتاییهێنان بەدەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی و دامەزراندنی دەسەڵاتێکی نوێ کە تیایدا شکۆ، ئازادییەکانیان و دەنگ و رەنگە جیاوازەکانیان رێزلێگیراو بێت.