Over the past year the authorities in the Kurdistan Region of Iraq (KR-I) have ruthlessly cracked down on journalists, activists and protesters exercising their right to freedom of expression, including by arbitrarily arresting and forcibly disappearing them, Amnesty International said today. The crackdown which first began in March 2020, intensified after widespread protests in August 2020 demanding an end to corruption and better public services.

“Authorities in the Kurdistan Region of Iraq have launched a chilling crackdown in their efforts to silence critics over the past year. They have rounded up activists and journalists and prosecuting them on trumped-up charges in unfair trials and harassing or intimidating family members who were kept in the dark about the status of their loved ones,” said Lynn Maalouf, Deputy Director for Middle East and North Africa at Amnesty International.


“The Kurdistan Region of Iraq authorities must end the crackdown and immediately release all of those who have been arbitrarily detained. The authorities must also refrain from using vague and ill-defined laws to curtail the rights to freedom of expression and peaceful assembly.”Authorities in the Kurdistan Region of Iraq have launched a chilling crackdown in their efforts to silence critics over the past year. Lynn Maalouf, Amnesty International

The organization investigated  the cases of 14 people from Badinan, in Duhok governorate, who were arbitrarily arrested between March and October 2020 by Asayish (KRG security and intelligence) and Parastin forces (Kurdistan Democratic Party intelligence) in connection with their participation in protests, criticism of local authorities or for their journalistic work. All of them were held incommunicado for up to five months and at least six were forcibly disappeared for periods of up to three months. Eight of them claimed they had been tortured or otherwise ill-treated during detention. On 16 February 2021, five of them were sentenced to six years in prison based on “confessions” extracted under duress.

Amnesty International spoke to former detainees, lawyers, human rights workers and journalists, and reviewed court documents. The organization documented the use of three laws that have been used to arrest and prosecute these activists, namely Law no.21 on matters of national security, a defamation law and law on the misuse of electronics, all of which contain vague and overly broad definitions of crimes that are not recognized under international law.

In the governorate of Duhok alone Kurdish security forces arrested more than 100 people between March 2020 and April 2021. Most were later released but at least 30 remain in detention, including the five activists and journalists already sentenced.

“Peaceful freedom of expression and journalism are not crimes. Many of those detained were tried on fabricated charges and some of those who have been released have fled the region, amidst a growing atmosphere of fear that has even seen family members of activists, journalists and protesters threatened and harassed,” said Lynn Maalouf.

ئەمنستی ئینتەرناشناڵ: پێویستە دەسەڵاتدارانی هەرێم كۆتایی بە سەركوتكاریی و تۆقاندن بهێنن

رێكخراوی ئەمنیستی ئینتەرناشناڵ، ئەمڕۆ سێشەممە، رایگەیاند، پێویستە دەسەڵاتدارانی هەرێمی كوردستان كۆتایی بە سەركوتكردن و تۆقاندن بهێنن لە پەیوەست بە خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەكان و ئەو دەستگیركراوانەش ئازادبكەن كە لەلایەن دەزگای ئاسایش و ئاژانسی پاراستنی سەربە پارتی دیموكراتی كوردستانەوە دەستگیركراون لەگەڵ ئازادكردنی ئەو چالاكوان و رۆژنامەنوسانەی كە لە دادگاییەكی نادادپەروەرانەدا سزای زیندانیان بەسەردا سەپێنراوە.

ئەمنستی ئینتەرناشناڵ، ئەمڕۆ لە راپۆرتێكدا رایگەیاندوە”پێویستە دەسەڵاتداران لە هەرێمی كوردستانی عێراق كۆتایی بێنن بە سەركوتكردنی ئێستایان لە دژی خۆپیشاندانەكان لەڕێگەی دەستگیركردنی هەڕەمەكی و گێچەڵپێكردنەوە، پێویستە دەستبەجێ ئەو دەستبەسەركراوانە ئازاد بكەن لەگەڵ ئەوانەشی كە پێشتر حوكمدراون لە دادگایی نادادپەروەرانەدا بەهۆی بەشداریكردنییان لە خۆپیشاندانەكان یاخود كارو چالاكییەكانیانەوە.”

ئەوەشی خستۆتەڕو، بەگوێرەی قسەی ئەو پارێزەر و كارمەندانەی مافەكانی مرۆڤ كە لەلایەن ڕێكخراوی ئەمنستی ئینتەرناشناڵەوە چاوپێكەوتنیان لەگەڵ كراوە، لەنێوان مانگەكانی ئازاری 2020 و نیسانی 2020دا، هێزە ئەمنیە كوردییەكان تەنها لە پارێزگای دهۆك زیاتر لە 100 كەسیان دەسگریكردوە. زۆربەی ئەو  كەسانە هەر زو دوای ئەوە ئازادكراون، بەڵام بەلایەنی كەم 30 كەس لەوان بە دەستبەسەركراوی ماونەتەوە.

هەروەها رێكخراوەكە وتوشیەتی، لەنێوان مانگەكانی شوبات و ئایاری 2021، رێكخراوی ئەمنستی ئینتەرناشناڵ 21 چاوپێكەوتنی لەگەڵ قوربانیان و ئەندامانی خانەوادەی كەسە دەستبەسەركراوەكان و پارێزەران و چالاكوانانی مافی مرۆڤ و ڕۆژنامەنوسان لە هەرێمی كوردستانی عێراق ئەنجامداوە، هەروەها سەیری بەڵگەنامە رەسمییەكانی دادگای كرد لەوانە فەرمانی دەستگیركردن و بڕیاری سزادان و 21 حاڵەتی لە بادینان تۆماركرد كە سێ رۆژنامەنوس و 11 چالاكوانن و كە هەمویان لەنێوان مانگی ئاب و تشرینی یەكەمی ساڵی رابردو دەستگیركراون و بۆیشی دەركەوتوە لە هەمو كەیسەكاندا ئاسایشی حكومەتی هەرێمی كوردستان و ئاژانسی پاراستنی سەربە پارتی بەشێوەی هەڕەمەكی خەڵكیان دەستبەسەر كردوەو شەش لەوانەیشیان شوێنبزر كردون لەسەر بەشداریكردنیان لە خۆپیشاندانەكان یان رەخنەگرتن لە دەسەڵاتدارانی ناوخۆ یان بەهۆی كاری رۆژنامەوانییان.

هەروەك ئاماژەی بەوەشداوە كە ئەو دەستگیركراوانە لەماوەی چەند رۆژێكەوە بۆ پێنج مانگ بە دەستبەسەركراوی هێلدرانەوە و شەش لەوانەش شوێنبزركران بۆ ماوەی نێوان 10 تا زیاتر لە سێ مانگ. دواتر لەو 14 كەسە سێ كەسیان ئازادكران و هەروەها لە دادگاییەكی نادادپەروەرانەدا سزای شەش ساڵ زیندانی بەسەر پێنج كەسیاندا سەپێنرا.

ڕێكخراوی ئەمنسی ئینتەرناشناڵ ئەوەشی وتوە كە “وای دەبینین دەستگیركردنی هەرەمەكی و دەستبەسەركردن و شوێنبزركردنی بەزۆرەملێ و دان بە دادگا و هەڕەشەی دان بە دادگا كەشی ترسی لەناو رۆژنامەوان و چالاكوانان هێناوەتە ئارا لە هەرێمی كوردستانی عێراق، بەتایبەتی لە دهۆك.”

ڕێكخراوەكە چوار حاڵەتی ترساندنی ئەو كەسانەی تۆماركردوە كە راستەوخۆ پەیوەندیدارن بە قوربانییەكانی دوایین سەركوتكارییەكانی دژی ئازادی ڕادەربرین لە دهۆك لەڕێگەی هەرەشەی دان بە دادگاو هەڕەشەی زارەكی لە دژی ئەندامانی خانەوادە یان ئەو پارێزەرانەی كە كار لە كەیسەكە دەكەن.

رێكخراوی ئەمنستی ئینتەرناشناڵ داوای لە دەسەڵاتدارانی هەرێمی كوردستان كردوە كە كۆتایی بە هەڵمەتی تۆقاندان بهێنن و دەستبەجێ ئەو كەسانە ئازاد بكەن كە لە دەستبەسەركردنی هەرەمەكیدا ماونەتەوەو ئەوانەی كە تاوانبار دەرچون لە دادگاییە نادادپەروەرەكاندا.

هەروەها داواشی لە دەسەڵاتداران كردوە كە هەنگاوی دەستبەجێ بگرنەبەر بۆ كۆتاییهێنان بە مومارەسەی گێچەڵپێكردن و ترساندن و تۆڵەسەندنەوە لە دژی رۆژنامەوانان و بەرگریكارانی مافەكانی مرۆڤ و چالاكوانان و ئەندامانی خانەوادەكانیان.